RPD511


Ders Adı Ders Kodu Bölüm Seviye
Psikolojik Danışmada Etik ve Yasal Konular RPD511 Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık (Tezsiz) Lisansüstü

Dersin Yarıyılı
(Dersin Dönemi)
Eğitim Öğretim Yöntemleri
Krediler
Teori Uygulama Laboratuar Projeler/Alan Çalışması Seminerler/Çalışma Grupları Diğer Toplam Kredi AKTS Kredisi
03
(Güz)
42 140 182 3 7,5

Ders Sorumluları Prof. Dr. Mustafa KILIÇ
Dersin Sunulduğu Dil Türkçe (Turkish)
Dersin Türü Zorunlu
Ön Koşul -
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar -
Dersin Amacı Bu dersin amacı, öğrencilerin psikolojik danışmanlıkta etik ve yasal konulara ilişkin bilgi ve beceri kazanmalarını sağlamaktır. Psikolojik danışma ve rehberlik alanında karşılaşılan yasal, etik ve sosyal konuların tartışılması, mesleki uygulamaların etik ve yasal koşullar doğrultusunda düzenlenmesi ve alanın meslekleşme sürecine ilişkin anlayış geliştirilebilmesidir. Psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerinin yürütülmesinde karşılaşılan yasal ve etik konular mesleki uygulamalarda göz önünde bulundurulması gereken yasal sınırlılık ve sorumluluklar psikolojik danışman ve danışan hakları etik karar verme ilke ve aşamaları Psikolojik danışma alanının Türkiye’de ve dünyada gelişimi ve sorunları hakkında bilgi edinilmesidir.
Dersin İçeriği PDR alanındaki etik ilkeler ve genel uygulama standartları, mesleki etiğe uygun karar verme, danışan hakları ve psikolojik danışmanın sorumlulukları, yasal sorunlar hakkında bilgi edinmektir. Bununla birlikte öğrenciye mesleki konularda bilgi kazandırarak mevcut bilginin uygulamada nasıl kullanılacağını göstermektir.
Dersin Öğrenme Çıktıları (ÖÇ) Bu dersi alıp başarıyla tamamlayanların aşağıdaki kazanımları edinmeleri beklenmektedir: 1. Meslek etiği kavramını bilir, 2. Meslek etiğinin tarihçesini bilir, 3. Mesleki etiğin genel uygulama standartlarını bilir ve benimser, 4. Mesleki etik karar alma modellerini kavrar, 5. Mesleki etiğe uygun karar verme becerisini kazanır, 6. Psikolojik danışman ve danışan arasındaki dengeyi koruma bilinç ve becerisi kazanır, 7. Danışan haklarını bilir, saygı duyar ve hayata geçirir, 8. Danışman olarak öğrencilere yönelik sorumluluklarını bilir ve benimser, 9. Ebeveynlere karşı sorumluluklarını bilir ve benimser, 10. Meslektaş ve diğer profesyonellere karşı sorumluluklarını bilir ve benimser, 11. Okul ve topluma karşı sorumlulukları bilir ve benimser, 12. Kendine karşı sorumlulukları bilir ve benimser, 13. Mesleğe karşı sorumlulukları bilir ve benimser, 14. Etik standartların korunmasına dikkat eder, 15. Gizlilik ve mahremiyet hakkına azami oranda özen gösterir, 16. Kültürel duyarlılık ve ayrımcılık yapmama rolünü bilir, benimser ve uygular, 17. Danışmanın tükenmişlik hali, iyilik halini tehdit eder. Bu durum danışman ve danışan ilişkisini olumsuz etkilediğinden psikolojik danışmanın kendini yenilemesi gerektiğini bilir, 18. Araştırma yayın etiğine özen gösterir, 19. Psikolojik danışmanlık ve duygusal yardımla ilgili meslek etiğini ve ilgili yasaları bilir. 20. Yasal sorunlara çözüm üretme konusunda çaba gösterir.
Dersin Veriliş Biçimi Örgün Öğretim
Dersin Gidişatı
Hafta Konular
1. Hafta Dersin tanıtımı - konular ve kaynaklar hakkında bilgi sunumu Psikolojik Danışmanlık Meslek Etiğinin Geçmişi ve Bugünü 1. Meslek Etiği 2. Meslek Etiğinin Geçmişi ve Bugünü 3. ABD’de Psikolojik Danışmanlık Meslek Etiğinin Özellikleri 4. Meslek Etiği ve Psikolojik Danışma Eğitimi
2. Hafta Meslek Etiği ile İlgili Temel Kavramlar Psikolojik Danışmanlık Meslek Etiğinin Kuramsal Temelleri 1. Zorunlu Etik ve İstekli Etik 2. Meslek Etiğinin Temelleri: İlkeler, Erdemler ve Kodlar 3. Etik İkilemlerinin Çözümü: Etik Karar Alma Modelleri
3. Hafta MEB Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Etik Yönergesi Rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinin etik ilkelerini öğrenmek ve bu hizmetleri yürüten personelin görev, yetki ve sorumluluklarıyla ilgili uyması gereken etik ilkelere yönelik usul ve esasları bilmektir.
4. Hafta Etik Karar Verme Süreci Etik Sistemleri 1. Amaçlanan Sonuç Etiği 2. Kural Etiği 3. Toplumsal Sözleşme Etiği 4. Kişisel Etik 5. Sosyal Yaşama Etiği
5. Hafta Meslek Etiği ve Yasal Konular Kanunların Doğası Etik ve Ahlak: Ahlakın Oluşmasında Rol Oynayan Faktörler 1. Kültür 2. Normlar 2.1 Hukuki Normlar 2.2 Ahlaki Normlar 2.3 Dini Normlar 2.4 Örf ve Adetler 2.5 Değerler 2.6 Örnek Olay
6. Hafta Gizlilik ve Yasal Sorunlar Okul Psikolojik Danışmanlar için Etik Standartlar: A. Öğrencilere Karşı Sorumluluklar 1. Öğrencilere Karşı sorumluluklar 2. Gizlilik 3. Psikolojik Danışma Planları 4. İkili İlişkiler 5. Uygun Sevk 6. Grup Çalışması 7. Kendine ve Başkalarına Zarar 8. Öğrenci Kayıtları 9. Değerlendirme, Ölçme ve Yorumlama 10. Teknoloji 11. Öğrenci Akran Dayanışma Programı
7. Hafta Psikolojik Danışma Süpervizyonu Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Alanında Çalışanlar İçin Etik Kuralların İncelenmesi 1. Giriş 2. Temel Kavramlar: Etik, Ahlak ve Meslek Etiği 3. Temel İlkeler 4. Etik Standartlar
8. Hafta ARA SINAV
9. Hafta Psikolojik Danışmanın Yeterliliği Mahremiyet ve Aydınlatma 1. Okulların İnternet ve Sosyal Medyada Gizliliği Kurumsal Olarak Korumaları 2. Danışanlara Ölçme, Değerlendirme ve Sonuçların Yorumlanıp Açıklanması /Aydınlatılması 3. Örnek Olay
10. Hafta Örnek Etik İkilemlerin Çözümlenmesi Kültürel Duyarlılık ve Çeşitleri 1. Psikolojik Danışmanlık Meslek Eğitiminde Kültürel Duyarlık 2. Grupla Psikolojik Danışmada Kültürel Duyarlık ve Çeşitleri 3. Ölçme ve Değerlendirme, Yorumlama ve Raporlamada Kültürel Duyarlık 4. Ayrımcılık Yapmama 5. Örnek Olay
11. Hafta Çevrimi İçi Psikolojik Danışmada Etik ve Standartlar 1. Etik Konularda Konsültasyon Yapma 2. Örnek olay ve uygulamaları etik kurallar çerçevesinde değerlendirme
12. Hafta Psikolojik Danışma Kayıtlarının Saklanması Mesleki Sorumluluk 1. Stres, Tükenmişlik ve Psikolojik Danışmanın Rahatsızlığı 2. Tehlikeli Danışanlar ve Etik 3. Aktarım ve Karşı Aktarım 4. Etik Konularda Konsültasyon Yapma 5. Örnek Olay
13. Hafta Sınırlar ve Çift Yönlü İlişkiler Sınırlar ve Çift Yönlü İlişkiler 1. Psikolojik Danışman ve Danışan Arasındaki Sınırlar 1.1 Psikolojik Danışmanın Kendini Aşması 1.2 Hediye Kabul Etme 1.3 Çift Yönlü İlişkiler 1.4 Duygusal İlişkiler 1.5 Erotik Olmayan Dokunma 2. Psikolojik Danışman Eğitimi ve Süpervizyon İlişkisinde Sınırlar ve Çift Yönlü İlişkiler 3. Çift Yönlü İlişkiler, Sınırlar ve Sanal Ortamlar 4. Örnek Olay
14. Hafta Konsültan Olarak Psikolojik Danışmanlar ve Konsültasyon Süreci Psikolojik Danışmanlık Meslek Etiği ve Yasaları 1. Okul Psikolojik Danışmanları ve Yasalar 1.1 Çocuk Cinsel İstismarı 1.2 Çocuk Cinsel İstismarının Zorunlu Bildirimi 1.3 Ergen Risk Alma Davranışları 2. Meslek Etiği ve Vazifede İhmal 3. Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği 4. Örnek Olay
Değerlendirme Ölçütleri
  Toplam Katkısı (%)
Ara Sınav (%) 40
Kısa Sınavlar (%)
Ödevler (%)
Uygulamalar (%) 10
Laboratuar (%)
Projeler/Alan Çalışması (%)
Seminerler/Çalışma Grupları (%)
Final (%) 50
Diğer (%)
Toplam(%) 100
Dersin Kitabı ve/veya Kaynaklar İkiz, F., E., Şensoy, G., Balkan, K. ve Akıman, H. (2017). Psikolojik Danışmanların Meslek Etiğine Yönelik Algıları: Özel Çalışanlara Yönelik Bir İnceleme. İnsan ve toplum bilimleri araştırma dergisi, 6(4), 152-171. Erişim adresi http://www.itobiad.com/tr/download/article-file/346938 Neçare, E. (2017). Duygusal zekâ ve etik karar verme ilişkisi: insan kaynakları alanında bir araştırma. (Yüksek lisans tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul). Erişim adresi https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=Ymcj-CQv5V_QeAZP7egg6w&no=fSE-mxZ6ashn2hyU1YFP1A Arslan, Ü., Karataş, U.Y. ve Dostuoğlu, E. (2019). Psikolojik Danışmanlık Alanında Mevcut ve Gelişen Etik Sorunlar. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1),86-103. https://www.academia.edu/38824488/Psikolojik_Dan%C4%B1%C5%9Fmanl%C4%B1k_Alan%C4%B1nda_Mevcut_ve_Geli%C5%9Fen_Etik_Sorunlar_Current_and_Developing_Ethical_Problems_in_Psychological_Counseling_Field_ Çetinkaya Yıldız, Evrim. (2019). Okul Psikolojik Danışmanlarının Gizlilik, Çoklu İlişkiler ve Mesleki Yeterlilikle İlgili Etik İkilemleri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. Cilt: 19. Sayı: 4. s. 1472-1486. Doğan, S. & Tekinalp, E. (2002). Lisans düzeyinde meslek sorunları ve ahlak ilkeleri dersinin işlenişi. Gazi Üniversitesi örneği. Psikolojik Danışmanlıkta Etik SempozyumuKitabı içinde (s. 22–32). İstanbul: Yöret Vakfı. Eren Gümüş, Aynur (2015). Okul psikolojik danışmanlarının cinsel istismarı bildirim yükümüne ilişkin çekinceli yaklaşımı. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Derneği Okul Psikolojik Danışmanı E-Bülteni. Sayı:5, 11-14. İkiz, F.E., Şensoy, G., Balkan. K, ve Akıman,H. (2017). Psikolojik Danışmanların Meslek Etiğine Yönelik Algıları: Özel Çalışanlara Yönelik Bir İnceleme. İnsan ve toplum bilimleri araştırma dergisi, 6(4), 152-171. Erişim adresi http://www.itobiad.com/tr/download/article-file/346938 Kolay Akfert, Serpil (2012). Farklı kurumlarda çalışan psikolojik danışmanların yaşadıkları etik ikilemler ile bu ikilemler karşısındaki tutum ve davranışları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12(3), 1791-1812. Schmidt, J. J. (20107). Okullarda psikolojik danışma vve rehberlik (B.E. Tekinalp, N. O Duran, Ö. Karaırmak, R. S. Çetinkaya, S. Doğan çev.). Ankara: Pegem Akademi Tekinalp, B. E. (2017). Mesleki Etik ve Yasal Konular. İçinde S. Doğan (Ed.), Okullarda psikolojik danışma ve rehberlik (ss: 283-305). (Beşinci baskı). Ankara Pegem
Staj / Uygulama
Program Yeterlilikleri (PY) ve Dersin Öğrenme Çıktıları (ÖÇ) İlişkisi

 

 

PÇ 1

PÇ 2

PÇ 3

PÇ 4

PÇ 5

PÇ 6

PÇ 7

PÇ 8

PÇ 9

PÇ 10

PÇ 11

PÇ 12

PÇ 13

PÇ 14

PÇ 15

PÇ 16

PÇ 17

PÇ 18

ÖÇ 1

5

5

5

4

4

4

4

4

1

1

5

5

5

4

5

5

5

1

ÖÇ 2

5

5

5

4

4

4

4

4

1

1

5

5

5

4

5

5

5

1

ÖÇ 3

5

5

5

4

4

4

4

4

1

1

5

5

5

4

5

5

5

1

ÖÇ 4

5

5

5

4

4

4

4

4

1

1

5

5

5

4

5

5

5

1